Interactive KSET Quiz: Environment & Development
1. Which Sustainable Development Goal (SDG) specifically targets the reduction of marine pollution of all kinds, particularly from land-based activities, by 2025?
೧. 2025 ರ ವೇಳೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಭೂ-ಆಧಾರಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಸಮುದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಯಾವ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿ (SDG) ಹೊಂದಿದೆ?
Correct Answer: C
English: SDG 14 focuses on conserving and sustainably using the oceans, seas, and marine resources. Target 14.1 specifically aims to prevent and significantly reduce marine pollution by 2025.
ಕನ್ನಡ: SDG 14 ಸಾಗರಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಬಳಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಗುರಿ 14.1 ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ 2025 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಮುದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಕನ್ನಡ: SDG 14 ಸಾಗರಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಬಳಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಗುರಿ 14.1 ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ 2025 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಮುದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
2. Under the Kyoto Protocol, which mechanism allows a developed country with an emission-reduction commitment to implement an emission-reduction project in developing countries?
೨. ಕ್ಯೋಟೋ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ-ಕಡಿತ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ-ಕಡಿತ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಯಾವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ?
Correct Answer: B
English: The Clean Development Mechanism (CDM) allows industrialized countries (Annex B) to invest in emission-reduction projects in developing countries as an alternative to costlier emission reductions in their own countries.
ಕನ್ನಡ: ಕ್ಲೀನ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಸಂ (CDM) ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಗೊಂಡ ದೇಶಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿಯಾದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ-ಕಡಿತ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.
ಕನ್ನಡ: ಕ್ಲೀನ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಸಂ (CDM) ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಗೊಂಡ ದೇಶಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿಯಾದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ-ಕಡಿತ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.
3. Which amendment to the Montreal Protocol aims to phase down hydrofluorocarbons (HFCs), which are potent greenhouse gases despite not being ozone-depleting substances?
೩. ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ಗೆ ತಂದ ಯಾವ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಓಝೋನ್-ಸವಕಳಿ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಪ್ರಬಲ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲಗಳಾಗಿರುವ ಹೈಡ್ರೋಫ್ಲೋರೋಕಾರ್ಬನ್ಗಳನ್ನು (HFCs) ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ?
Correct Answer: D
English: The Kigali Amendment (adopted in 2016) specifically added HFCs to the list of controlled substances under the Montreal Protocol because, while they don’t harm the ozone layer, they have high global warming potential.
ಕನ್ನಡ: ಕಿಗಾಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ (2016 ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ) HFC ಗಳನ್ನು ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ವಸ್ತುಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಓಝೋನ್ ಪದರಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ, ಅವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಕನ್ನಡ: ಕಿಗಾಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ (2016 ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ) HFC ಗಳನ್ನು ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ವಸ್ತುಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಓಝೋನ್ ಪದರಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ, ಅವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
4. The Paris Agreement aims to limit global temperature rise. What is the baseline period generally used by the IPCC to define “pre-industrial levels”?
೪. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದವು ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. “ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪೂರ್ವದ ಮಟ್ಟ” ವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲು IPCC ಯಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಬೇಸ್ಲೈನ್ ಅವಧಿ ಯಾವುದು?
Correct Answer: B
English: The Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) uses the period 1850–1900 as an approximation for pre-industrial temperatures because it is the earliest period with near-global temperature observations.
ಕನ್ನಡ: ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಅಂತರ-ಸರ್ಕಾರಿ ಸಮಿತಿ (IPCC) 1850-1900 ಅವಧಿಯನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪೂರ್ವದ ತಾಪಮಾನದ ಅಂದಾಜಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನದ ಅವಲೋಕನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ.
ಕನ್ನಡ: ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಅಂತರ-ಸರ್ಕಾರಿ ಸಮಿತಿ (IPCC) 1850-1900 ಅವಧಿಯನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪೂರ್ವದ ತಾಪಮಾನದ ಅಂದಾಜಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನದ ಅವಲೋಕನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ.
5. Which of the following is considered a secondary air pollutant formed by the photochemical reaction of primary pollutants?
೫. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳ ದ್ಯುತಿರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ (photochemical reaction) ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ದ್ವಿತೀಯಕ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಎಂದು ಕೆಳಗಿನ ಯಾವುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
Correct Answer: C
English: Secondary pollutants are not emitted directly. PAN is formed in the atmosphere when non-methane volatile organic compounds (NMVOCs) react with nitrogen oxides (NOx) in the presence of sunlight.
ಕನ್ನಡ: ದ್ವಿತೀಯಕ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಹೊರಸೂಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರಜನಕ ಆಕ್ಸೈಡ್ಗಳ (NOx) ಜೊತೆ ಬಾಷ್ಪಶೀಲ ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದಾಗ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ PAN ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಕನ್ನಡ: ದ್ವಿತೀಯಕ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಹೊರಸೂಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರಜನಕ ಆಕ್ಸೈಡ್ಗಳ (NOx) ಜೊತೆ ಬಾಷ್ಪಶೀಲ ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದಾಗ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ PAN ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
6. How does the melting of Arctic sea ice amplify global warming through a positive feedback loop?
೬. ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರದ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಕರಗುವಿಕೆಯು ಧನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಲೂಪ್ (positive feedback loop) ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ?
Correct Answer: B
English: Ice has a high albedo (reflectivity). When it melts, it reveals darker ocean water, which absorbs more solar radiation, warming the Earth further and causing more ice to melt.
ಕನ್ನಡ: ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಫಲನವನ್ನು (albedo) ಹೊಂದಿದೆ. ಅದು ಕರಗಿದಾಗ, ಅದು ಗಾಢವಾದ ಸಮುದ್ರದ ನೀರನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಸೌರ ವಿಕಿರಣವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಕನ್ನಡ: ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಫಲನವನ್ನು (albedo) ಹೊಂದಿದೆ. ಅದು ಕರಗಿದಾಗ, ಅದು ಗಾಢವಾದ ಸಮುದ್ರದ ನೀರನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಸೌರ ವಿಕಿರಣವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
7. SDG 7 focuses on affordable and clean energy. Which other SDG is most intrinsically linked to it regarding the mitigation of climate change from fossil fuels?
೭. SDG 7 ಕೈಗೆಟುಕುವ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಶಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇದರೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು SDG ಯಾವುದು?
Correct Answer: C
English: Transitioning to clean energy (SDG 7) is the primary method for reducing greenhouse gas emissions globally, which is the core objective of Climate Action (SDG 13).
ಕನ್ನಡ: ಶುದ್ಧ ಶಕ್ತಿಗೆ (SDG 7) ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುವುದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ, ಇದು ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಿಯೆಯ (SDG 13) ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಕನ್ನಡ: ಶುದ್ಧ ಶಕ್ತಿಗೆ (SDG 7) ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುವುದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ, ಇದು ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಿಯೆಯ (SDG 13) ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
8. In the context of the Paris Agreement, what does NDC stand for, and what is its primary function?
೮. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, NDC ಅಂದರೆ ಏನು, ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾರ್ಯವೇನು?
Correct Answer: B
English: Nationally Determined Contributions (NDCs) are at the heart of the Paris Agreement. They embody efforts by each country to reduce national emissions and adapt to the impacts of climate change.
ಕನ್ನಡ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾದ ಕೊಡುಗೆಗಳು (NDCs) ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರತಿ ದೇಶದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಅವು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
ಕನ್ನಡ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾದ ಕೊಡುಗೆಗಳು (NDCs) ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರತಿ ದೇಶದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಅವು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
9. Which characteristic of a chemical pollutant makes it most susceptible to biomagnification in an aquatic food web?
೯. ಜಲವಾಸಿ ಆಹಾರ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ವರ್ಧನೆಗೆ (biomagnification) ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಒಳಗಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣ ಯಾವುದು?
Correct Answer: C
English: Pollutants that are fat-soluble (lipophilic) cannot be easily excreted by organisms. They are stored in fatty tissues and accumulate, magnifying in concentration at higher trophic levels.
ಕನ್ನಡ: ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ (ಲಿಪೊಫಿಲಿಕ್) ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನು ಜೀವಿಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವು ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಟ್ರೋಫಿಕ್ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಕನ್ನಡ: ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ (ಲಿಪೊಫಿಲಿಕ್) ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನು ಜೀವಿಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವು ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಟ್ರೋಫಿಕ್ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
10. While the Montreal Protocol deals with ODS (Ozone Depleting Substances), the Kyoto Protocol primarily targeted a specific set of which gases?
೧೦. ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಓಝೋನ್ ಸವಕಳಿ ವಸ್ತುಗಳ (ODS) ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಿದರೆ, ಕ್ಯೋಟೋ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಯಾವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನಿಲಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ?
Correct Answer: C
English: The Kyoto Protocol covers a basket of six main greenhouse gases: Carbon dioxide (CO2), Methane (CH4), Nitrous oxide (N2O), Hydrofluorocarbons (HFCs), Perfluorocarbons (PFCs), and Sulfur hexafluoride (SF6).
ಕನ್ನಡ: ಕ್ಯೋಟೋ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಆರು ಪ್ರಮುಖ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್, ಮೀಥೇನ್, ನೈಟ್ರಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್, ಹೈಡ್ರೋಫ್ಲೋರೋಕಾರ್ಬನ್ಗಳು, ಪರ್ಫ್ಲೋರೋಕಾರ್ಬನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸಲ್ಫರ್ ಹೆಕ್ಸಾಫ್ಲೋರೈಡ್.
ಕನ್ನಡ: ಕ್ಯೋಟೋ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಆರು ಪ್ರಮುಖ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್, ಮೀಥೇನ್, ನೈಟ್ರಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್, ಹೈಡ್ರೋಫ್ಲೋರೋಕಾರ್ಬನ್ಗಳು, ಪರ್ಫ್ಲೋರೋಕಾರ್ಬನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸಲ್ಫರ್ ಹೆಕ್ಸಾಫ್ಲೋರೈಡ್.