ಎಸ್ಡಿಜಿ 10 (ಅಸಮಾನತೆಗಳ ಕಡಿತ) ದ ಗುರಿ 10.1 ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದರದಲ್ಲಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದ 40% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಆದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಯಾವ ಮಾಪಕವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ?
- A) Palma Ratio ಪಾಲ್ಮಾ ಅನುಪಾತ
- B) Shared Prosperity ಹಂಚಿಕೆಯ ಸಮೃದ್ಧಿ (ಶೇರ್ಡ್ ಪ್ರಾಸ್ಪೆರಿಟಿ)
- C) Gini Wealth Gap Index ಗಿನಿ ಸಂಪತ್ತು ಅಂತರ ಸೂಚ್ಯಂಕ
- D) Atkinson Index ಅಟ್ಕಿನ್ಸನ್ ಸೂಚ್ಯಂಕ
Explanation / ವಿವರಣೆ:
English: The World Bank measures “Shared Prosperity,” defined specifically as the income or consumption growth of the bottom 40 percent of the population. This directly underpins Target 10.1.
ಕನ್ನಡ: ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ “ಶೇರ್ಡ್ ಪ್ರಾಸ್ಪೆರಿಟಿ” (Shared Prosperity) ಯನ್ನು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೆಳಭಾಗದ 40% ರ ಆದಾಯ ಅಥವಾ ಬಳಕೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಎಂದು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಎಸ್ಡಿಜಿ ಗುರಿ 10.1 ರ ನೇರ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸರ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕೆಳಗಿನ ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ:
1. ಅರ್ಥ್ ಅವರ್ (Earth Hour) — ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ಫಂಡ್ ಫಾರ್ ನೇಚರ್ (WWF)
2. ಅರ್ಥ್ ಡೇ (Earth Day) — ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (UNEP)
3. ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನ (World Environment Day) — UNEP
ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾದ ಎಷ್ಟು ಜೋಡಿಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ?
- A) Only one pair ಕೇವಲ ಒಂದು ಜೋಡಿ
- B) Only two pairs ಕೇವಲ ಎರಡು ಜೋಡಿಗಳು
- C) All three pairs ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಜೋಡಿಗಳು
- D) None ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ
Explanation / ವಿವರಣೆ:
English: Pair 1 is correct (WWF launched Earth Hour in 2007). Pair 3 is correct (UNEP leads World Environment Day, celebrated since 1973). Pair 2 is incorrect because Earth Day (April 22) was founded by Gaylord Nelson and Denis Hayes and is managed by EarthDay.org, not UNEP.
ಕನ್ನಡ: ಜೋಡಿ 1 ಸರಿಯಾಗಿದೆ (WWF 2007 ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಥ್ ಅವರ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು). ಜೋಡಿ 3 ಸರಿಯಾಗಿದೆ (UNEP ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ). ಜೋಡಿ 2 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅರ್ಥ್ ಡೇ (ಏಪ್ರಿಲ್ 22) ಅನ್ನು ಅರ್ಥ್ಡೇ.ಆರ್ಗ್ (EarthDay.org) ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, UNEP ಅಲ್ಲ.
ಯಾವ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಯು (SDG) “ಸುಸ್ಥಿರ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಮಾದರಿಗಳ ಮೇಲಿನ 10-ವರ್ಷಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು” (10YFP) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ?
- A) SDG 8 (Decent Work and Economic Growth) ಎಸ್ಡಿಜಿ 8 (ಯೋಗ್ಯ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ)
- B) SDG 9 (Industry, Innovation and Infrastructure) ಎಸ್ಡಿಜಿ 9 (ಕೈಗಾರಿಕೆ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ)
- C) SDG 12 (Responsible Consumption and Production) ಎಸ್ಡಿಜಿ 12 (ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆ)
- D) SDG 13 (Climate Action) ಎಸ್ಡಿಜಿ 13 (ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಿಯೆ)
Explanation / ವಿವರಣೆ:
English: SDG Target 12.1 explicitly calls for the implementation of the 10-Year Framework of Programmes on Sustainable Consumption and Production Patterns (10YFP).
ಕನ್ನಡ: ಎಸ್ಡಿಜಿ ಗುರಿ 12.1 ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ 10-ವರ್ಷಗಳ ಸುಸ್ಥಿರ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಮಾದರಿಗಳ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು (10YFP) ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ “ಲಿವಿಂಗ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್ ರಿಪೋರ್ಟ್” ಅನ್ನು ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಯಾರು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ?
- A) International Union for Conservation of Nature (IUCN) ಐಯುಸಿಎನ್ (IUCN)
- B) World Wide Fund for Nature (WWF) & Zoological Society of London ಡಬ್ಲ್ಯೂಡಬ್ಲ್ಯೂಎಫ್ (WWF) ಮತ್ತು ಝೂಲಾಜಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್
- C) United Nations Environment Programme (UNEP) ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (UNEP)
- D) Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity (IPBES) ಐಪಿಬಿಇಎಸ್ (IPBES)
Explanation / ವಿವರಣೆ:
English: The Living Planet Report is released every two years by the World Wide Fund for Nature (WWF) in collaboration with the Zoological Society of London (ZSL).
ಕನ್ನಡ: ಲಿವಿಂಗ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್ ವರದಿಯನ್ನು ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ಫಂಡ್ ಫಾರ್ ನೇಚರ್ (WWF) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಝೂಲಾಜಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ‘ಎಸ್ಡಿಜಿ ಇಂಡಿಯಾ ಇಂಡೆಕ್ಸ್’ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಂಯೋಜಿತ ಅಂಕವು 65 ರಿಂದ 99 ರ ನಡುವೆ ಇದ್ದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
- A) Aspirant (ಆಕಾಂಕ್ಷಿ: 0-49) Aspirant (0-49)
- B) Performer (ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮ: 50-64) Performer (50-64)
- C) Front Runner (ಮುಂಚೂಣಿ: 65-99) Front Runner (65-99)
- D) Achiever (ಸಾಧಕ: 100) Achiever (100)
Explanation / ವಿವರಣೆ:
English: NITI Aayog categorizes states into four categories based on their score: Aspirant (0–49), Performer (50–64), Front Runner (65–99), and Achiever (100).
ಕನ್ನಡ: ನೀತಿ ಆಯೋಗವು ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ: ಆಸ್ಪಿರಂಟ್ (0–49), ಪರ್ಫಾರ್ಮರ್ (50–64), ಫ್ರಂಟ್ ರನ್ನರ್ (65–99), ಮತ್ತು ಅಚೀವರ್ (100).
ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಪ್ರಮುಖ ವರದಿಯನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (UNEP) ಪ್ರಕಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ?
- A) Emissions Gap Report ಎಮಿಷನ್ಸ್ ಗ್ಯಾಪ್ ರಿಪೋರ್ಟ್
- B) Adaptation Gap Report ಅಡಾಪ್ಟೇಶನ್ ಗ್ಯಾಪ್ ರಿಪೋರ್ಟ್
- C) Global Environment Outlook (GEO) ಗ್ಲೋಬಲ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್ ಔಟ್ಲುಕ್ (GEO)
- D) Global Financial Stability Report ಗ್ಲೋಬಲ್ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಸ್ಟೆಬಿಲಿಟಿ ರಿಪೋರ್ಟ್
Explanation / ವಿವರಣೆ:
English: The Global Financial Stability Report is published by the International Monetary Fund (IMF), not UNEP. Emissions Gap, Adaptation Gap, and GEO are all UNEP flagship publications.
ಕನ್ನಡ: ಗ್ಲೋಬಲ್ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಸ್ಟೆಬಿಲಿಟಿ ವರದಿಯನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ (IMF) ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಮೂರು ವರದಿಗಳನ್ನು UNEP ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
“ಅರ್ಥ್ ಓವರ್ಶೂಟ್ ಡೇ” (Earth Overshoot Day) ಎನ್ನುವುದು ಮಾನವಕುಲದ ಪರಿಸರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯು ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯು ಪುನರುತ್ಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೀರುವ ದಿನಾಂಕವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ?
- A) Global Footprint Network ಗ್ಲೋಬಲ್ ಫುಟ್ಪ್ರಿಂಟ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್
- B) Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) ಐಪಿಸಿಸಿ (IPCC)
- C) Conservation International ಕನ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್
- D) World Economic Forum (WEF) ವರ್ಲ್ಡ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಫೋರಂ (WEF)
Explanation / ವಿವರಣೆ:
English: Earth Overshoot Day is calculated each year by the Global Footprint Network using National Footprint and Biocapacity Accounts data.
ಕನ್ನಡ: ಅರ್ಥ್ ಓವರ್ಶೂಟ್ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಗ್ಲೋಬಲ್ ಫುಟ್ಪ್ರಿಂಟ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಎಸ್ಡಿಜಿ 14 ಮತ್ತು 15 ಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕುನ್ಮಿಂಗ್-ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಜಾಗತಿಕ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನ (GBF) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, “30×30 ಗುರಿ” ಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶವೇನು?
- A) Reduce greenhouse gas emissions by 30% by 2030 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು 30% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು
- B) Conserve at least 30% of degraded terrestrial and marine areas by 2030 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 30% ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು
- C) Allocate 30% of GDP to renewable energy by 2030 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಿಡಿಪಿಯ 30% ರಷ್ಟನ್ನು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಿಡುವುದು
- D) Phase out 30 hazardous agrochemicals by 2030 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ 30 ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕೃಷಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವುದು
Explanation / ವಿವರಣೆ:
English: Target 3 of the Kunming-Montreal GBF (known as 30×30) requires that by 2030, at least 30% of terrestrial, inland water, and coastal/marine areas are effectively conserved and managed.
ಕನ್ನಡ: ಕುನ್ಮಿಂಗ್-ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಗುರಿ 3 (30×30) ರ ಪ್ರಕಾರ 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 30% ಭೂಮಿ, ಒಳನಾಡು ಜಲಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು (SDG 14) UNCLOS ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2023 ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ಮಹತ್ವದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಒಪ್ಪಂದ ಯಾವುದು?
- A) BBNJ Treaty (High Seas Treaty) ಬಿಬಿಎನ್ಜೆ ಒಪ್ಪಂದ (ಹೈ ಸೀಸ್ ಒಪ್ಪಂದ)
- B) MARPOL Annex VI ಮಾರ್ಪೋಲ್ ಅನುಬಂಧ VI
- C) London Dumping Protocol ಲಂಡನ್ ಡಂಪಿಂಗ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್
- D) Nairobi Convention ನೈರೋಬಿ ಸಮಾವೇಶ
Explanation / ವಿವರಣೆ:
English: The High Seas Treaty, formally known as the agreement on Marine Biodiversity of Areas Beyond National Jurisdiction (BBNJ), was adopted under UNCLOS in 2023 to conserve ocean life in international waters.
ಕನ್ನಡ: ಹೈ ಸೀಸ್ ಟ್ರೀಟಿ (BBNJ ಒಪ್ಪಂದ) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸಮುದ್ರ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು UNCLOS ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ.
ಕೆಳಗಿನ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿ:
1. ಎಸ್ಡಿಜಿ 3 — a) ಕೈಗೆಟುಕುವ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ
2. ಎಸ್ಡಿಜಿ 7 — b) ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮ
3. ಎಸ್ಡಿಜಿ 8 — c) ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಿಯೆ
4. ಎಸ್ಡಿಜಿ 13 — d) ಯೋಗ್ಯ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ಸರಿಯಾದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಕ್ರಮ ಯಾವುದು (1-2-3-4)?
- A) 1-a, 2-b, 3-d, 4-c
- B) 1-b, 2-a, 3-d, 4-c
- C) 1-b, 2-d, 3-a, 4-c
- D) 1-c, 2-a, 3-b, 4-d
Explanation / ವಿವರಣೆ:
English: SDG 3 is “Good Health and Well-being” (b); SDG 7 is “Affordable and Clean Energy” (a); SDG 8 is “Decent Work and Economic Growth” (d); SDG 13 is “Climate Action” (c). Thus, the correct sequence is 1-b, 2-a, 3-d, 4-c.
ಕನ್ನಡ: ಎಸ್ಡಿಜಿ 3: ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮ (b); ಎಸ್ಡಿಜಿ 7: ಕೈಗೆಟುಕುವ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ (a); ಎಸ್ಡಿಜಿ 8: ಯೋಗ್ಯ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ (d); ಎಸ್ಡಿಜಿ 13: ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಿಯೆ (c). ಆದ್ದರಿಂದ ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮ: 1-b, 2-a, 3-d, 4-c.